سرزمین گنج های ایران

شهرستان کلات از شهرستان‌های استان خراسان رضوی است. مرکز این شهرستان شهر کلات نادر و شهرزو دیگر شهر آن است. در سال ۱۳۸۵، این شهرستان تعداد ۴۰٬۶۶۷ نفر جمعیت داشت. جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۹۰ به ۳۸۲۳۲ نفر رسید. بیشتر جمعیت این شهر را قومیت‌های ترک، کرد، فارس و لک تشکیل می‌دهند. این شهر استان خراسان رضوی نام خود را از نادرشاه افشار گرفته است. کلات جایی است که تیمور لنگ ۱۴ بار به آن حمله کرد و سرانجام با شکست نهایی از آن صرف نظر کرد. این شهر بسیار زیبا روزگاری محل نگهداری جواهرات و غنایم با ارزش بود و امروز نیز از گنج های طبیعی و تاریخی نگهداری می کند. کاخ کلات (کاخ خورشید) در سال ۱۱۵۱ ه‍.ق، به دستور نادرشاه جهت اقامت و خزانه برای جواهرات و غنایم در کلات (نادر دژ) ساخته شده‌است. این بنا مربوط به سال‌های آغازین به قدرت رسیدن نادرشاه افشار می‌باشد. عملیات ساخت کاخ در تمام درازای پادشاهی وی ادامه داشته و حتی تا آخرین سال‌های زیستن نادرشاه یعنی سال ۱۱۶۰ هجری قمری در دست ساخت بوده‌است. زیرا کتیبهٔ ثلث بسیار زیبای «سورهٔ نباء» که در قسمت دور تا دور فضای گنبد نوشته شده به همین تاریخ اشاره دارد.